Збороформа, морфолошка поделба на зборовите

Морфолошка поделба на зборовите

Збороформа

Збороформа е варијантата на зборот која се наоѓа во различни контексти (опкружувања). Се работи за збор кој не го менува своето основно значење, но во зависност од опкружувањето добива различни граматички белези.

(корен+флексија=збороформа)

 

На пр.: нога: ногава, ногата, ногана, нозе, ноџе, нозете, ноџето итн.

 

Зборот НОГА во примерите не го променил своето основно значење, туку добил разни граматички белези.

Од овој пример се гледа дека коренот понекогаш може да се промени. Тука станува збор за варијанти на коренската морфема ног-: ноз-, ноџ-.
(око – очи; рака – раце; уво – уши)

 

Има повеќе поделби на зборовите. Најстара е онаа во која тие се групирани според своите внатрешни својства. На пример, сите зборови што означуваат име на нешто (предмет, појава, чувство итн.) спаѓаат во групата именки. Другите групи ги сочинуваат: придавки, заменки, глаголи, броеви, прилози, предлози, сврзници, извици, честици и модални зборови.

Морфолошки, според своите надворешни својства, зборовите се делат на: менливи и неменливи.

 

Менливите зборови може да претрпуваат промени, односно со додавање префикси и суфикси го менуваат своето граматичко значење. На пример: на именката „врата“ може да и додаваме разни граматички значења: врати (множина), вратата, вратава, вратана (определеност), итн.

Неменливите зборови не претрпуваат никакви промени. Тие секогаш се јавуваат во истата форма. На пример, сврзникот „и“ не може да го промениме, понатаму зборовите: по, во, над, ако, меѓу, ќе, итн. не претрпуваат промени.

Менливи зборови се:

1. именки
2. придавки
3. заменки
4. броеви
5. глаголи

 

Неменливи се:

 

 

1. прилози
2. предлози
3. сврзници
4. извици
5. честици
6. модални зборови