Време е граматичка категорија кај глаголите.
Времето го изразува временскиот однос на вршењето на глаголското дејство спрема моментот на зборувањето. Има три временски плана: сегашност, минатост и идност.
Во македонскиот јазик ги разликуваме следните времиња:
  • сегашно (Означува дејство што се врши во моментот на зборувањето.);
  • минато определено несвршено и свршено (Искажува глаголско дејство кое се вршело или извршило во минатото во присуство на лицето што зборува.);
  • минато неопределено (Има несвршено и свршено во зависност од видот на глаголот. Означува дејство кое е вршено или завршено во минатото, без притоа да се побудува претстава за одреден момент кога се одвивало. Служи за директно кажување или за прекажување.);
  • предминато (Искажува дејство што се извршило пред некое друго минато дејство.);
  • идно (Означува дејство кое се врши или извршува по моментот на зборувањето.);
  • минато-идно ( Означува дејство кое е идно во однос на некој друг минат момент.);
  • идно прекажано време (Искажува идно или минато-идно дејство кое сами не можеме да го посведочиме.).

Глаголско време

Време е граматичка категорија кај глаголите.
Времето го изразува временскиот однос на вршењето на глаголското дејство спрема моментот на зборувањето. Има три временски плана: сегашност, минатост и идност.
Сегашноста, односно моментот на зборувањето, на некој начин претставува временска разделница меѓу она што се случувало пред тоа, во минатото и она што ќе се случува потоа – во иднината.
Времињата имаат своја основна употреба, но многу често се употребуваат и со поинакво значење од основното. Ова зависи од пристапот на говорителот … Повеќе >>

Сегашно време

Сегашно време е проста глаголска форма.

Се образува од основата на несвршени, трајни глаголи. На општиот дел и основниот вокал се додаваат наставките:

 

 

На пример, со глагол од а-група:

 

Со глагол од и-група

 

Со глагол од е-група

  • Во примерите се издвоени општиот дел (коренот), основниот вокал и наставките.
  • Во трето лице еднина сегашно време нема наставка и затоа таа форма е земена за определување на глаголската група. Во македонскиот јазик таа форма е
Повеќе >>

Минато определено несвршено време (имперфект)

Минато определено несвршено време е проста глаголска форма. Означува глаголско дејство што се вршело во минатото во присуство на лицето кое зборува.

Се образува од несвршени глаголи.

Минато определено несвршено време се образува од општиот дел на глаголот, основниот вокал и наставките:

 

На пример:

глагол од а-група

Глагол од и-група

  • Во примерот забележуваме дека кај глаголите од и-група (носи) основниот вокал и преминува во е.

Глагол од е-група

  • Кај глаголите од и- и е-група чиј општ
Повеќе >>

Минато неопределено време (перфект)

Минато неопределено време е сложена глаголска форма образувана со помошниот глагол сум.

Ова време означува дејство кое е вршено или завршено во минатото, без притоа да се побудува претстава за одреден момент кога се одвивало.

Формите на минато неопределено време служат за директно кажување или за прекажување на минати глаголски дејства.

Се образува од помошниот глагол сум во сегашно време и глаголската л-форма (сум читал).

Во зависност од видот на глаголот, несвршен или свршен, разликуваме:

 

Минато неопределено несвршено време
Повеќе >>

Предминато време (плусквамперфект)

Предминато време е сложена глаголска форма. Со него се искажува дејство што се извршило пред некое друго минато дејство.
Се образува од минато определено несвршено време од сум (бев) и глаголската л-форма.

бев + л-форма

На пример, со глагол од а-група:

Со глагол од и-група

Со глагол од е-група

 

Значењето на предминато време

 

Значењето на ова време е означување дејство што се случило пред друго минато дејство.

Употребата на предминатото време е многу ограничена во современиот … Повеќе >>