Морфологија е дел од науката за јазикот (лингвистиката).
Таа се занимава со проучувањето на формите на зборовите, нивното образување и нивното граматичко значење.
Морфологијата се занимава само со надворешната форма на зборовите – нивната градба и поделбата во групи според граматичките својства.

Морфеми се делови од зборот со лексичко или граматичко значење. Зборовите имаат коренски и афиксални морфеми (афикси).

Разликуваме повеќе видови афикси.

А. изведбени (зборообразувачки) морфеми:
а) префикс (претставка) – влегува во составот на основата и се наоѓа пред коренот;
б) суфикс (наставка) – се наоѓа зад коренот, а пред флексијата;
в) интерфикс – се наоѓа меѓу две коренски морфеми.

Б. граматичка (формообразувачка) морфема:
г) флексија – се наоѓа на крајот од формата на зборот (ја означува промена на род, број, лице, вид итн.)

Морфеми (вежби)

Морфеми се делови од зборот со лексичко или граматичко значење. Зборовите имаат коренски и афиксални морфеми (афикси).

Разликуваме повеќе видови афикси.

А. изведбени (зборообразувачки) морфеми:
а) префикс (претставка) – влегува во составот на основата и се наоѓа пред коренот;
б) суфикс (наставка) – се наоѓа зад коренот, а пред флексијата;
в) интерфикс – се наоѓа меѓу две коренски морфеми.

Б. граматичка (формообразувачка) морфема:
г) флексија – се наоѓа на крајот од формата на зборот (ја означува промена на род, број, … Повеќе >>

Деловите на зборот

Деловите на зборот што имаат некакво значење се наречени морфеми. Тие се предмет на проучување на морфологијата.

На пример:

МОЛи, МОЛба, МОЛител, МОЛен, заМОЛиме, заМОЛениот, итн.

Сите овие зборови содржат ист дел: МОЛ, кој е носител на значењето.

  • Делот од зборот, кој е носител на значењето на поголема група зборови се нарекува ОПШТ ДЕЛ или КОРЕН на зборот.
  • Деловите што му се додаваат на општиот дел (коренот) на зборот се викаат наставки, а деловите што стојат пред коренот
Повеќе >>

Збороформа

Збороформа е варијантата на зборот која се наоѓа во различни контексти. Се работи за збор кој не го менува своето основно значење, но во зависност од опкружувањето добива различни граматички белези.

(корен+флексија=збороформа)

На пр.: ГРАД – градот, градов, градон, градови, градовите, итн.

Ако од зборот ГРАД создадеме нов збор, со друго значење, на пример: градба, градилиште, градинка и сл., тогаш не станува збор за збороформа. Наставките што сме ги додале на зборот се зборообразувачки, а не формообразувачки. Со нив сме … Повеќе >>

Морфолошка поделба на зборовите

Морфолошка поделба на зборовите е групирањето на зборовите според надворешните, односно граматички карактеристики.

Има повеќе поделби на зборовите.

Најстара е онаа поделба во која зборовите се групирани според своите внатрешни својства. На пример, сите зборови што означуваат име на нешто (предмет, појава, чувство итн.) спаѓаат во групата именки. Другите групи ги сочинуваат: придавки, заменки, глаголи, броеви, прилози, предлози, сврзници, извици, честици и модални зборови.

Морфолошки, според своите надворешни својства, зборовите се делат на: менливи и неменливи.
1. Менливите зборови може … Повеќе >>

Именки

Именки се зборови што означуваат поим за некој предмет и за сето она што го мислиме опредметено.

Со именките се означуваат суштества, предмети, појави и поими.

 

 

Традиционално, именките се делат на:

1. Општи 
– оние именки што означуваат родов поим (еднородни предмети или суштества), имиња на предмети или суштества од кои има многу во светот (стол, табла, креда, човек, мачка, теле, град, река);
– го означуваат материјалот или составот (материјални) (железо, вода, сол, шеќер);
– означуваат множество еднородни

Повеќе >>