Морфологија е дел од науката за јазикот (лингвистиката) што се занимава со проучувањето на формите на зборовите, нивното образување и нивното граматичко значење.

Според морфолошката поделба, зборовите се делат на:

.

Глаголите се најсложената структура, затоа во написите има посебни категории за:

времиња,

прости глаголски форми,

сложени глаголски форми.

Идно време

Идно време е сложена глаголска форма. Со него се означува дејство кое се врши или извршува по моментот на зборувањето. Идноста не мора да се однесува само на моментот на зборувањето, туку и на идност по некој минат момент.

На пример:

Утре ќе одам на Водно.

Минатата недела ти кажав дека ќе одам на Водно.

Идно време може да се образува и од несвршени и од свршени глаголи. Се образува од честичката ќе и сегашно време од глаголот.

ќе Повеќе >>

Образување на именките

За образување на именките во македонскиот јазик има многу продуктивни наставки. Од нив се изведуваат нови именки и на тој начин се збогатува речникот.
Се разбира, голем е бројот на основните (неизведените) именки, но тука ќе ги разгледаме именките кои се образувани од други видови зборови.
Именките се образуваат на повеќе начини:
а) без суфикси (жал),
б) со суфикси (жалба),
в) со префикси (натпревар),
г) со префикски и суфикси (изградба), и
д) сложени од два збора (вратоврска).

Именките може да

Повеќе >>

Вокативни форми кај именките

Вокативни форми или форми за обраќање кај именките се остатоци од старите падежи.

Во сите словенски јазици, освен македонскиот и бугарскиот, за означување на разни односи на зборовите во реченицата се употребуваат падежните форми на именските зборови. Но, во нашиот јазик, падежите се загубиле, а таквите односи се прикажуваат со други средства, најчесто со предлози.

Сепак, остатоци од падежите среќаваме кај некои зборови и во македонскиот јазик.

(На пример, кај именките – вокативот, кај заменките – дативот и акузативот.
Кај

Повеќе >>

Функцијата на именките во реченицата

Именките вршат најразлични служби во реченицата.

Тие стапуваат во различни односи со другите зборови во реченицата, а тоа не наоѓа свој надворешен израз. Односно, именките не ја менуваат својата форма, туку само местото и функцијата во реченицата.

1. Именката е најчесто подмет во реченицата.

На пр.: Детето спие. Човекот работи.

Зборовите: детето и човекот (именки), се подмет во речениците, односно вршители на дејството.

2. Именката може да се јави како составен дел на прирокот – именски прирок.

На пр.: … Повеќе >>

Вежби за именки

Следните вежби и задачи се за повторување на материјалот за именки:

а) видови именки;

б) граматички категории кај именките;

в) образување на именките;

г) форми за обраќање кај именките, вокативни форми;

д) функцијата на именките во реченицата.

 

Вежби:

 

1. Определи кои од следните зборови се именки:

функција, основа, чувство, работи, истакнува, среќен, форма, совет.

2. Кај следните именки определи го видот (општи, сопствени, апстрактни, конкретни), родот, бројот и определеноста, како и формата за … Повеќе >>