Фонетика – гласови, фонеми, букви

Науката што ги проучува гласовите се вика фонетика, а науката што ги проучува фонемите се вика фонологија.

Зборовите се делат на најмали делови – гласови. Во македонскиот јазик има 31 глас. Фонетиката ги проучува гласовите според нивниот изговор, односно артикулација (каде и како се формираат гласовите и кои говорни органи се употребуваат).
Освен како посебни единки гласовите, можат да се разгледуваат и според функцијата која ја вршат во зборот.
На пр. зборот „р а к а“ е составен од
Повеќе >>

Говорни органи

Говорни органи се делови од човековото тело кои учествуваат во создавањето артикулирани звуци – гласови.

Фонетиката, која се занимава со артикулацијата на гласовите, ги проучува и говорните органи на човекот. Говорниот апарат е она што го разликува човекот од другите живи суштества.



Говорните органи се составен дел од дишниот апарат. 

Органи кои учествуваат во говорот (изговарањето на гласовите) се: белите дробови кои се исполнуваат со воздух неопходен за говорната функција; гркланот и гласните жици, кои започнуваат со формирање на гласот Повеќе >>

Поделба на гласовите (самогласки и согласки)

Основна поделба на гласовите е на:
самогласки (вокали) и согласки (консонанти).

Самогласките се изговараат без пречки, широко, со слободно поминување на воздушната струја во усната шуплина и имаат поголема звучност. Во македонскиот јазик самогласки се: а, е, и, о, у.
Самогласките имаат слоготворна функција. Тие ги оформуваат слоговите, односно претставуваат јадрото на слогот. Покрај нив во слогот може да има повеќе согласки, но тие може и самостојно да градат слог.
На пр.: збо – ро – ви
мост
пе –
Повеќе >>

Гласовни промени – едначење по звучност

Едначење по звучност

Една од најкарактеристичните појави во нашиот јазик е гласовната промена едначење по звучност. Таа се случува при допир на две согласки со различна звучност. Кога во зборот ќе се најдат две согласки една до друга различни по звучност тие се изедначуваат — или двете стануваат звучни или двете безвучни. Тоа зависи од звучноста на втората согласка.

звучна + безвучна = две безвучни

б + безвучна = п, г + безвучна = к, д + безвучна = т,

Повеќе >>

Редување (замена) на гласовите

Појавата кога некои гласови се заменуваат со други се вика редување. Тоа е вообичаено со некои согласки.

* Во в преминуваат (со в се заменуваат) некои гласови:
мес-о : мев-це;
трош-ка : тров-че; глуш-ец : глув-че;
шамиј-а : шамив-че; кутиј-а :кутив-че.

* Кај некои зборови чијшто корен завршува на к, создаваат низи:
к : ч : ц : ш
јунак – јуначе (јуначки) – јунаци – јунаштво;
рака – раче – раце;
конак – коначе (коначки) – конаци – конаштво;

Повеќе >>