Написи

Глаголско време

Време е граматичка категорија кај глаголите.
Времето го изразува временскиот однос на вршењето на глаголското дејство спрема моментот на зборувањето. Има три временски плана: сегашност, минатост и идност.
Сегашноста, односно моментот на зборувањето, на некој начин претставува временска разделница меѓу она што се случувало пред тоа, во минатото и она што ќе се случува потоа – во иднината.
Времињата имаат своја основна употреба, но многу често се употребуваат и со поинакво значење од основното. Ова зависи од пристапот на говорителот … Повеќе >>

Граматички категории кај придавките

Бидејќи основната служба на придавката е да ја определува именката, таа од неа ги добива и своите граматички обележја.
Придавката ги има истите граматички категории како именката: род, број и определеност.

1. Родот кај придавките може да биде машки, женски и среден и зависи од именката до која стои. Односно, ако именката е од машки род, тогаш придавката ќе се прилагоди и ќе биде во машки род (дрвен стол), ако именката е од женски род и придавката ќе го … Повеќе >>

Преодност на глаголите

Преодност на глаголите е граматичка категорија што се однесува на тоа дали дејството е тесно врзано со предметот во реченицата или не.

Глаголите се поделени во две групи во зависност од тоа дали покрај себе бараат или не бараат да стои некој збор како задолжително дополнение.

Значењето на оваа граматичка категорија не се изразува со посебни морфолошки средства (наставки или претставки), туку е содржано во значењето на глаголот.

 

Разликуваме:

а) Преодни глаголи – нивното дејство „преоѓа“ на предметот, односно … Повеќе >>

Глаголски начин

Под глаголски начин како граматичка категорија го подразбираме односот на говорителот кон глаголското дејство во реченицата.

Едно исто дејство некогаш можеме да го предадеме како констатција или соопштение, другпат во вид на заповед или молба, а некогаш како можност за вршење под некој услов.

Според ова, разликуваме три начина:

 

а) Исказен.

Со него се искажува реален однос во вид на исказ, соопштение. Ставот на говорителот е неутрален.

На пример:

Петре чита книга.

Ти зборуваш убаво.

 

б) ЗаповеденПовеќе >>

Глаголски залог

Глаголски залог е граматичка категорија на глаголите.

Со залогот се означува односот на граматичкиот подмет кон глаголското дејство. Нема посебни форми за означување на залогот во македонскиот јазик. Затоа, а и поради тоа што предметот на проучување се односите меѓу подметот и предметот, оваа категорија е синтаксичка, а не морфолошка.

Се разликуваат:

а) Актив – каде подмет е лицето што го врши дејството.

На пример:

Петре чита книга. (Петре е подмет во реченицата, а книга е предмет.)

б) ПасивПовеќе >>