Матурски прашања за „Печалбари“ 2

Матурски прашања, август 2014 година за драмата „Печалбари“ од Антон Панов беше зададена оваа задача:

 

Прочитај го извадокот од делото „Печалбари“ од Антон Панов и одговори на прашањата.

 

 

ЧИН ТРЕТИ

СЛИКА ПРВА

ЈОРДАН: Годинава рано пролет дојде…

БОЖАНА: И под нашава стреа ластовиците гнездо си прават. Истите од лани лето….

КОСТАДИН: Едно добро за печалбарите: чисто време, чист пат…Годинава доста ги има…

ЈОРДАН: Од година на година сè повеќе ги има… Се готват, азар се чинат. Ги гледам одат кај поп Гаврила на причесна… Е, секој си има мува на капата…

КОСТАДИН: (Скокнува.) Ајде, вие жени, не сте за машки разговори.

БОЖАНА И СИМКА: (Излегуваат.)

КОСТАДИН: Што сакаш со тоа да кажеш?

ЈОРДАН: Па секој си има мува на капата. Тоа е јасно речено.

КОСТАДИН: Сосем не те разбирам…

ЈОРДАН: Ама, сакам да кажам, де, дека секој си има долг на главата… Секој си мисли: „Со ред сум земал, со ред и да вратам“.

КОСТАДИН: А! Тоа значи: „Кој од каде што земал, мисли и да врати; Костадин, зет ми, не мисли да врати“. Имај лице, Јордане: што ти е на мисла, тоа и на уста! Кај мене е така, нема друго!

ЈОРДАН: Е, де, е де! Ако ти реков, не те фатив за гуша…

КОСТАДИН: Подобро е за гуша!

ЈОРДАН: Не лути се, Костадине, ама мене ми е најдобро, да си имам чиста сметка. Сметка е тоа. Јас сум човек еснаф, образ имам!…

КОСТАДИН: Ти имаш образ! Јас го немам!

ЈОРДАН: Шест месеци поминаа од свадбата, ни за долгот абер имаш, ни на печалба мислиш!…

КОСТАДИН: Молчи! За печалба не зборувај!…

ЈОРДАН: Јас сум човек трговец, пари ми требаат.

КОСТАДИН: Јас пари немам, ама образ имам: Ќе дојде ден, ќе ти ги вратам!

ЈОРДАН: Ништо не знам! Јас имам деца за гледање, ти немаш ни куче ни маче! Сега ти е полесно да плаќаш.

КОСТАДИН: (Помислувајќи на Симкината положба, помирливо.) Слушај, Јордане. Оста ви ме уште една година, уште оваа година дома да останам… Си бил татко, знаеш колку е мачно, колку е тешко во туѓина да чуеш дека прв пат си станал татко… Пушти ме уште оваа година! Татковска радост да сетам, со рака да го погалам!…

ЈОРДАН: Ич што не бидува работа! Ти не си жена, дете в рака да држиш! На пари мисли, на пари! Тоа е твое, не пелени!…

КОСТАДИН: Ти немаш срце, Јордане!

ЈОРДАН: (Потсмешливо.) Море, парите ти се и срце и душа! Без нив ништо не можеш!… Секој чесен печалбар си ја стега торбата…

КОСТАДИН: Молчи, не зборувај!… Тие се толку чесни, та дури и не знаат дека за за тебе работат, долг да ти отплатуваат. Молчи, Јордане! Засрами се!

ЈОРДАН: Зошто да молчам, пред кого да молчам, бре? Пари, пари ми требаат!…

КОСТАДИН: Трај! Во домот си ми!

ЈОРДАН: Не траам! Јас, или ти имаш за давање!… (Скокнува.) Море, пари, пари бре голтар! (Крева рака на Костадин).

КОСТАДИН: (Го зграпчува за гуша.) А, куче чорбаџиско! Си дошол огништето да ми го растуриш!…

ЈОРДАН: (И тој го фаќа Костадина за гуша.) Пари, пари, бре!

БОЖАНА: (Дотрчува Заедно со Симка.) Аман, Костадине! Немој, синко!… Чедо, чедо мајкино.

СИМКА: Костадине, Костадине… Татко, татко! (Ги разделуваат.)

КОСТАДИН: Излегувај! Надвор! Си дошол домот да ми го запалиш!… Надвор.

БОЖАНА: Не слушај го свату… Млад е…

КОСТАДИН: Надвор!

ЈОРДАН: Таму! Таму! На печалба! Со торба на печалба! На печалба!… (Излегува.)

КОСТАДИН: (На Симка.) Татко ти облечен, а ние голтари!… Да не беше тоа што иде по мене, со заби ќе го заколев!… За него ќе одам, за него! Моја крв е!… За него ќе одам и на крај на светот!… (Излегува.)

СИМКА: (Плаче.)

БОЖАНА: (Крстејќи се и сеќавајќи скриена радост и олеснување.) За него и за нашето огниште, господи!

 

Прашања:

 

1. Според наведениот извадок, зошто Јордан доаѓа во домот на Костадин?

а) За Костадин да му го врати долгот; б) За да добие пари на заем; в) За да го одложи враќањето на пари; г) За да го отфрли долгот.

 

[av_tab_container position=’top_tab’ boxed=’border_tabs’ initial=’0′ av_uid=’av-kvo068′]
[av_tab title=’Одговор’ icon_select=’no’ icon=’ue800′ font=’entypo-fontello’ av_uid=’av-jrhvzk’]
а) За Костадин да му го врати долгот
[/av_tab]

[/av_tab_container]

2. Симка во делото е претставена како:

а) патријархална жена; б) жена бунтовник; в) жена со напредни идеи; г) жена со неморално однесување.

[av_tab_container position=’top_tab’ boxed=’border_tabs’ initial=’0′ av_uid=’av-i190ow’]
[av_tab title=’Одговор:’ icon_select=’no’ icon=’ue800′ font=’entypo-fontello’ av_uid=’av-fw2t9c’]
а) патријархална жена
[/av_tab]

[/av_tab_container]

3. Која појава во тогашното општество ја критикува авторот преку ликот на чорбаџијата Јордан?

а) неморалот; б) отуѓеноста; в) лихварството; г) отфрлањето на верата.

[av_tab_container position=’top_tab’ boxed=’border_tabs’ initial=’0′ av_uid=’av-ee8db4′]
[av_tab title=’Одговор:’ icon_select=’no’ icon=’ue800′ font=’entypo-fontello’ av_uid=’av-ctoek0′]
в) лихварството
[/av_tab]

[/av_tab_container]

4. Зошто Костадин се согласува да замине на печалба?

а) поради детето (што треба да се роди); б) поради долгот кој го има сопругата; в) поради сиромаштијата на братот; г) поради потребата да избега од домот.

[av_tab_container position=’top_tab’ boxed=’border_tabs’ initial=’0′ av_uid=’av-119jz4′]
[av_tab title=’Одговор:’ icon_select=’no’ icon=’ue800′ font=’entypo-fontello’ av_uid=’av-8xatjk’]
а) поради детето (што треба да се роди)
[/av_tab]

[/av_tab_container]

5. Кој друг лик, освен Јордан, ја одобрува традицијата на одење на печалба на младите?

а) Симка; б) Божана; в) Невена; г) Калина.

[av_tab_container position=’top_tab’ boxed=’border_tabs’ initial=’0′ av_uid=’av-6y05uo’]
[av_tab title=’Одговор:’ icon_select=’no’ icon=’ue800′ font=’entypo-fontello’ av_uid=’av-5fkxg0′]
б) Божана
[/av_tab]

[/av_tab_container]

6. Кои други драмски автори припаѓаат на периодот меѓу двете светски војни?

а) Славко Јаневски и Ацо Шопов; б) Горан Стефановски и Дејан Дуковски; в) Васил Иљоски и Ристо Крле; г) Владо Малевски и Стале Попов.

[av_tab_container position=’top_tab’ boxed=’border_tabs’ initial=’0′ av_uid=’av-3x29kw’]
[av_tab title=’Одговор:’ icon_select=’no’ icon=’ue800′ font=’entypo-fontello’ av_uid=’av-2zszq8′]
в) Васил Иљоски и Ристо Крле
[/av_tab]

[/av_tab_container]