Зависносложени реченици се оние кај кои има најмалку една главна и една зависна дел-реченица. Сврзникот секогаш е кај зависната дел-реченица.
Разликуваме повеќе видови зависносложени реченици:
1. Временски реченици
Сврзници: КОГА, ШТОМ, ШТОТУКУ, ТУКУШТО, ОТКАКО, ОТКОГА, ПРЕД ДА, ДУРИ, ДОДЕКА
Кај временските реченици, зависната дел-реченица го дава времето кога се врши дејството во главната.
Пр.:
Кога зборува, сите го слушаат.
Откако се облече, излезе.
Ќе заврши часот додека се смирите.
*
Прочитај повеќе
Сложената реченица е синтаксичка единица која содржи најмалку два прирока. Одделните реченици во рамките на сложената реченица се викаат дел-реченици.
Дел-речениците можат да бидат во независен однос или едната да зависи од другата, па затоа разликуваме: независносложени и зависносложени реченици.
Сложените реченици најлесно се распознаваат според сврзниците и сврзувачките зборови.
A. НЕЗАВИСНОСЛОЖЕНИ РЕЧЕНИЦИ
1. Составни   реченици
Сврзници: И; НИ; НИТУ; ПА; ТА; НЕ САМО ШТО
Прочитај повеќе
  1. Што определуваат прилошките определби (додатоците на прирокот)?
  2. Наброј неколку прилошки определби!
  3. Какви реченични членови се атрибутот и апозицијата?
  4. Што е атрибут?
  5. Што е апозиција?
  6. Што се реченични еквиваленти (соодветници)?
  7. Направи синтаксичка анализа на следниве реченици:
         Легната на креветот жената продолжуваше да мисли на мртовецот.
         Во ковчегот изнајде еден огромен стар чадор.
         Коските од неговите раце беа обвиткани со светла оптегната кожа со црвени дамки.
         На плоштадот Прочитај повеќе
Прашања:
1.      Што се безлични реченици?
2.      Од што зависи дали реченицата е активна или пасивна?
3.      Каква е улогата на подметот во пасивната реченица?
4.      Какви се речениците според нивната модалност?
5.      Какви видови прашања разликуваме?
6.      Што е негација?
7.      Какви видови негација разликуваме?
8.      Каков реченичен член е предметот?
9.      Какви видови предмет разликуваме и со кои прашања ги наоѓаме?
10.  Што значи тоа – удвоен предмет?Прочитај повеќе

 

  1. Што е синтакса?
  2. Која е основна синтаксичка единица?
  3. Кои се другите синтаксички единици?
  4. Што е реченица?
  5. Кои се карактеристиките на реченицата?
  6. Што е именска група?
  7. Што е сложена реченица?
  8. Што е врзан текст?
  9. Кои се главни реченични членови?
  10. Кои се неопходни реченични членови?
  11. Кои се второстепени реченични членови?
  12. Што е прирок?
  13. Какви видови прироци има?
  14. Што е прост глаголски прирок?
  15. Што е сложен
Прочитај повеќе