Написи

Фонологија е дел од лингвистиката што ги проучува фонемите.

Фонема е гласовна единка која врши смислоразликувачка функција во зборот.

Гласот е најмал дел од зборот.

Фонетиката ги проучува гласовите според нивниот изговор, односно артикулација (каде и како се формираат гласовите и кои говорни органи се употребуваат). Фонетиката се занимава со поделбата на гласовите (на самогласки и согласки) и со разните гласовни промени.
Освен вака, како посебни единки, гласовите може да … Прочитај повеќе

Една од гласовните промени во македонскиот јазик е испуштање или елизија на гласовите.
Во македонскиот јазик како непостојани самогласки кои се испуштаат се јавуваат е, о и а. Во некои наставки и суфикси тие самогласки се губат. Најчесто тоа се случува во множинските форми на зборовите поради олеснување на изговорот.

е



Самогласката „е“ се испушта во множината на именките што во еднина завршуваат на: -ел; -ец; -ен; -тер

На пр.:
Прочитај повеќе

Редување е гласовна промена која е проучувана од фонетиката.

Појавата кога некои гласови се заменуваат со други се вика редување. Тоа е вообичаено со некои согласки.

  • Во в преминуваат (со в се заменуваат) некои гласови:
    мес-о : мев-це;
    трош-ка : тров-че; глуш-ец : глув-че;
    шамиј-а : шамив-че; кутиј-а :кутив-че.
  • Кај некои зборови чијшто корен завршува на к, создаваат низи:
    к : ч : ц : ш
    јунак – јуначе
Прочитај повеќе
Обезвучување на согласките на крајот од зборот е гласовна промена која е проучувана од фонетиката.
Тоа е гласовна промена каде звучните согласки на крајот од зборот се изговараат безвучно (но, се пишуваат звучните).
  • Поделба на согласките според нивната звучност:

звучни     Б  В Г Д Ѓ З Ж  Ѕ Џ /

безвучни П Ф К Т Ќ С Ш Ц Ч Х

(сонанти: Ј, Р, Л, Љ, М, Н, Њ)

Прочитај повеќе

Едначење по звучност

Една од најкарактеристичните појави во македонскиот јазик е гласовната промена едначење по звучност. Таа се случува при допир на две согласки со различна звучност.

Според звучноста, согласките се поделени во парови. Секоја звучна има свој безвучен парник, освен Х.

Кога во зборот ќе се најдат две согласки една до друга, различни по звучност, тие се изедначуваат — или двете стануваат звучни или двете безвучни.

Тоа зависи од

Прочитај повеќе