Сврзници

Сврзници се неменливи зборови кои поврзуваат други зборови или цели реченици во составот на сложената реченица.

На пр.: Јас и ти ќе одиме кај него. (зборови)
Тие отидоа и по пет минути се вратија. (реченици)

 

Видови сврзинци

 

1. Сврзниците според составот се делат на:

 

а) прости – составени од еден збор : и, а, но, ама, или, да итн.

б) сложени – составени од два или повеќе збора : за да, макар што, поради тоа што итн.

 

2. Според тоа какви реченици поврзуваат се делат на:

 

А. Приредени (во независносложените реченици) сврзници

а) Составни: И, НИ, НИТУ, ПА, ТА, НЕ САМО ШТО – ТУКУ И;

б) Спротивни: А, НО, АМА, ТУКУ, АМИ, МЕЃУТОА;

в) Разделни: ИЛИ, ИЛИ-ИЛИ, БИЛО-БИЛО, ДЕ-ДЕ, И-И, ЕМ-ЕМ, ЧАС-ЧАС, НИ-НИ;

г) Исклучни: САМО, САМО ШТО, ОСВЕН ШТО, ЕДИНСТВЕНО;

 

Б. Подредени (во зависносложените реченици) сврзници

а) Временски: КОГА, ШТОМ, ШТОТУКУ, ТУКУШТО, ОТКАКО, ОТКОГА, ПРЕД ДА, ДУРИ, ДОДЕКА;

б) Причински: ЗАТОА ШТО, ЗАШТО, БИДЕЈЌИ, ПОРАДИ ТОА ШТО, ДЕКА, ОТИ;

в) Последични: ТАКА ШТО, ТОЛКУ…ШТО, ТАКВИ…ШТО, ТАКА…ШТО;

г) Целни: ДА, ЗА ДА;

д) Условни: АКО, ДА, БЕЗ ДА, ЛИ;

ѓ) Допусни: ИАКО, МАКАР ШТО, И ПОКРАЈ ТОА ШТО, И ДА;

е) Начински: ТАКА КАКО ШТО, КАКО ДА, КАКО БОЖЕМ;

ж) Односни: ШТО, КОЈ, КОЈШТО, ЧИЈ, ЧИЈШТО, КАКОВ ШТО, КОЛКАВ ШТО;

з) Исказни: ДЕКА, ОТИ, КАКО, ШТО, ДА, ДАЛИ, КОЈ, ЧИЈ, КОГА.

 

За употребата на подредените сврзници во зависносложените реченици (од темата синтакса) повтори и вежбај со е-тест:

Е-ТЕСТ: Синтакса: зависносложени реченици


Прочитај повеќе за неменливите зборови на следнава ВРСКА.


Од темата морфологија прочитај и за:
  1. Морфологија
  2. Делови на зборот
  3. Морфема -видови морфеми
  4. Збороформа
  5. Морфолошка поделба на зборовите
  6. Времињата во македонскиот јазик
  7. Глаголски групи и раздели
  8. Граматички категории кај глаголите
  9. Именски форми на глаголот

Повтори ја целата тема морфологија во скратените написи за подготовка на матурскиот испит:
  1. Морфологија – именски зборови (матура)
  2. Морфологија – глаголи (матура)
  3. Морфологија – неменливи зборови (матура)

повторување и вежбање