Вежби за глаголски вид

Глаголски вид е граматичка категорија на глаголите.

Со глаголите се искажува дејство кое може да трае подолго или да заврши во истиот миг. Во зависност од ова разликуваме свршени и несвршени глаголи.

 

Вежби за глаголски вид

 

А. Глаголите многу често се изведуваат од други зборови.
1. Образувајте глаголи со наставката -УВА од следните зборови: пат, зима, ноќ, глад, лето, цар, дар, мил.

Какви се според видот глаголите што ги образувавте?

 

2. Образувајте глаголи со наставката -И од зборовите: грев, ред, белег, дел, сол, цена, пазар, жал, весел, лут.

Какви се според видот глаголите што ги образувавте?

 

Б. Често од еден вид глагол се образува друг.

1. Направи НЕСВРШЕНИ од следните свршени глаголи:

седне, погледне, легне, тропне, летне, земе, пушти, фрли, фати, плати, најде, умре, удри, запре, даде

 

2. Направи СВРШЕНИ од следните несвршени глаголи: тропа, паѓа, лежи, пука, чука, седи, свири; (-со наставката -НЕ)

 

3. Најчесто свршените глаголи се образуваат со претставките: из-, на-, пре-, до-, за-, при-, од-, со-, над-, об-, про-, раз-, воз-.
Напиши по еден пример за сите претставки (префикси).

 

4. Образувај неколку форми од глаголот знае со префикси!

Каков е тој глагол според видот, а какви се глаголите образувани од него со префикси?

 

 

Одговори:

А.

  1. патува, зимува, ноќева, гладува, летува, царува, дарува, милува

Глаголите се несвршени.

(Проверка: патуваше, ноќеваше, гладуваше, царуваше, даруваше, милуваше)

2.

греши, реди, бележи, дели, соли, цени, пазари, жали, весели, лути

Според видот, глаголите се несвршени.

(Проверка: грешеше, редеше, бележеше, делеше, солеше, ценеше, пазареше, жалеше, веселеше, лутеше)

Б.

  1. седнува, погледнува, легнува, тропнува, летнува, зема, пушта, фрла, фаќа, плаќа, наоѓа, умира, удира, запира, дава
  2. тропне, падне, легне, пукне, чукне, седне, свирне
  3. изграба, научи, преспие, дознае, заигра, придонесе, одговори, собере, надгради, обзнае, произнесе, разобличи, вознесе.
  4. знае – сознае, обзнае, дознае, признаезнае – несвршен (знаеше)

    образуваните со префикси се свршени (созна, обзна, дозна, призна)


Од темата морфологија прочитај и за:

  1. Морфологија
  2. Делови на зборот
  3. Морфема -видови морфеми
  4. Збороформа
  5. Морфолошка поделба на зборовите

Прочитај повеќе за времињата во македонскиот јазик на следнава ВРСКА.

Прочитај повеќе за глаголите на следните врски:

  1. Морфологија – глаголи (матура)
  2. Глаголски групи и раздели
  3. Граматички категории кај глаголите
  4. Именски форми на глаголот